Osteoporoza – cichy złodziej kości. Dieta w profilaktyce i leczeniu

Osteoporoza to choroba, w której dochodzi do stopniowej utraty masy kostnej, osłabienia kości i spadku ich odporności na złamania. Jest to najczęstsza dolegliwość układu kostnego. Dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety, zwłaszcza po 60 roku życia. Przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, uszczupla zasoby wapnia w kościach, a pierwsze symptomy pojawiają się, dopiero gdy kość jest już tak osłabiona, że dochodzi do jej złamania. Szacuje się, że co trzecia kobieta po menopauzie choruje na osteoporozę.

Czynniki ryzyka rozwoju osteoporozy:

  • Menopauza, zwłaszcza przedwczesna. Kobiety po okresie przekwitania są najbardziej narażone na zachorowanie ze względu na spadek poziomu estrogenów chroniących tkankę kostną przed ubytkami.
  • Zaawansowany wiek
  • Mukowiscydoza
  • Czynniki genetyczne
  • Nieprawidłowa dieta – uboga w białko i wapń
  • Zbyt niska aktywność fizyczna
  • Alkohol, papierosy
  • Niektóre leki: kortykosteroidy, hormony tarczycy, barbiturany
  • Choroby takie jak cukrzyca, RZS, kamica nerkowa
  • Niedobór witaminy D
  • Otyłość

Objawy osteoporozy

W początkowej fazie choroba przebiega zupełnie bezobjawowo. Objawy, które mogą świadczyć o osteoporozie to między innymi:

  • Ból kości długich pod wpływem obciążenia
  • Obniżenie wzrostu, które następuje na skutek złamań kompresyjnych kręgów
  • Ból kręgosłupa
  • Złamania kości przy niewielkich urazach

Profilaktyka osteoporozy

  • Wyrównanie niedoboru hormonów w wieku pomenopauzalnym, a także u dziewcząt, u których z jakiegokolwiek powodu (np. nadmiernej aktywności fizycznej lub drastycznego odchudzania się) zanikła miesiączka.
  • Dostarczanie odpowiedniej ilości wapnia, fosforu, witaminy D wraz z dietą.
  • Eliminacja czynników ryzyka osteoporozy: wczesne unieruchamianie w chorobach, unikanie alkoholu i papierosów, dokładna analiza przyjmowanych leków.
  • Zapobieganie upadkom
  • Suplementacja witaminy D i zapobieganie jej niedoborom
  • Regularna aktywność fizyczna, która wzmocni kości i mięsnie
  • Odpowiednia dieta

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: WITAMINA D - NIEZWYKŁA SUBSTANCJA O WSZECHSTRONNYM DZIAŁANIU PROZDROWOTNYM

Ostatnio coraz częściej mówi się o znaczeniu diety i żywienia w profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Dostarczanie organizmu odpowiedniej ilości energii, witamin i składników mineralnych ma ogromny wpływ na kondycję układu kostnego. Szczególny nacisk kładzie się w produkty bogate w wapń i witaminę D.

Dieta w profilaktyce osteoporozy - na co szczególnie zwrócić uwagę?

1. Wapń

Bez wahania jest najważniejszym elementem budującym kości, w których to właśnie znajduje się aż 99% tego pierwiastka. Należy go dostarczać wraz z dietą już od najmłodszych lat, kiedy to kształtuje się cały układ kostny. Stężenie wapnia stopniowo spada po 30 roku życia, dlatego niezwykle ważne jest dostarczanie go razem z dietą.

Najlepsze źródła wapnia to przede wszystkim mleko i produkty mleczne, zielone warzywa, takie jak brokuł fasolka, szpinak i jarmuż, strączki - soja, fasola oraz ryby morskie, głównie sardynki.

Należy pamiętać, że przyswajanie wapnia zależy od kilku czynników. Zaburzać je mogą niektóre leki.

2. Witamina D

To zaraz po wapniu najważniejszy składnik w profilaktyce osteoporozy. Większość Polaków cierpi na jej niedobór, a związane jest to z niewystarczającą ekspozycją na promienie słoneczne w okresie jesienno-zimowym. Witamina D odpowiada za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, a jej niedobór powoduje upośledzone wchłanianie wapnia, co prowadzi do osteoporozy.

Najlepsze źródła witaminy D to tłuste ryby morskie, jaja, masło, fortyfikowane produkty roślinne - margaryny, napoje roślinne.

3. Fosfor

Jest budulcem kości, podobnie jak wapń. Stanowi jedynie 0,65-1,1% masy ciała dorosłej osoby, ale ¾ tej wartości znajduje się właśnie w układzie kostnym. Jego prawidłowa ilość dostarczana wraz z dietą warunkuje prawidłowe wchłanianie wapna, natomiast jego niedobór może prowadzić do rozmiękania kości, czyli osteomalacji.

Najlepsze źródła fosforu to otręby, nasiona, orzechy, drób, jaja i nasiona roślin strączkowych.

4. Magnez

Wspiera mineralizację kości, a jego niedobór jest przyczyną osteoporozy postmenopauzalnej, czyli występującej u kobiet w okresie przekwitania.

Najlepsze źródła magnezu to ciemne kakao i gorzka czekolada, brązowy ryż, grube kasze, płatki owsiane, orzechy i nasiona.

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ: MAGNEZ - PIERWIASTEK ŻYCIA I DOBREGO SAMOPOCZUCIA! POZNAJ WŁAŚCIWOŚCI

Produkty zalecane i przeciwwskazane w profilaktyce osteoporozy

Produkty zalecane

Produkty przeciwwskazane

Mleko odtłuszczone do 2%, sery, maślanka, kefir, jogurt, feta, mozzarella.

Serki topione, tłuste sery, śmietana, śmietanka, sery pleśniowe

Tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź, pstrąg, szprotki, tilapia). Konserwy rybne, ryby mrożone, owoce morza.

Paprykarz, ryby wędzone o dużej zawartości soli, ryby marynowane, pasty rybne.

Warzywa świeże i gotowane. Najlepiej surowe.

Szczaw, buraki, botwina, rabarbar, szpinak.

Strączki: fasola, ciecierzyca, soczewica, soja. Tofu, tempeh, produkty sojowe.

 

Chude mięsa: drób, cielęcina, chude wędliny.

Tłuste mięsa, podroby, pasztety, parówki, tłuste wędliny i przetwory mięsne.

Jaja

 

Pełnoziarniste pieczywo, ciemny ryż, grube kasze, płatki owsiane, jaglane, makaron pełnoziarnisty.

Słodkie bułki, ciasta, ciastka, słodzone płatki śniadaniowe.

Nasiona: słonecznik, dynia, soja itp.

 

Woda mineralna wzbogacona w wapń, herbaty ziołowe i owocowe, soki bez cukru.

Alkohol, napoje gazowane, energetyki.

Zioła, kurkuma, pieprz

Unikanie spożycia soli. Do 5g dziennie.

Desery: Budyń, galaretki, sorbety

Czekolada, kakao, słodycze

PRZECZYTAJ: OLEJ KONOPNY CBD WŁAŚCIWOŚCI. SPRAWDŹ NOWY WYMIAR LECZENIA.

Aktywność fizyczna

Zarówno w leczeniu, jak i w profilaktyce osteoporozy bardzo ważną funkcję pełni aktywność fizyczna. Codzienny ruch sprzyja prawidłowej mineralizacji kości i chroni przed utratą ich masy. Rozwija także mięśnie i wzmacnia je, aby mogły amortyzować i utrzymywać kości w odpowiedniej pozycji. W profilaktyce osteoporozy poleca się spacery, jogę, jogging, sporty siłowe, rower.

U osób chorych na osteoporozę najważniejsze jest dobranie odpowiednich ćwiczeń do możliwości i stanu chorego. Codzienny ruch obniża ryzyko upadków, wzmacnia układ mięśniowy i kości. Należy pamiętać, że ćwiczenia muszą być wykonywane w bezpiecznej pozycji, najlepiej pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty.

Źródło:

1. https://ncez.pl/

2. https://www.medonet.pl/

Kategorie