Witamina A - na wzrok, skórę i odporność! 

Witamina A to tak naprawdę potoczna nazwa związków z grupy retinoidów. Znana jest ze swoich wszechstronnych właściwości i dobroczynnego wpływu nie tylko na zdrowie człowieka, ale także na poprawę urody. Od lat stosuje się ją w przemyśle kosmetycznym jako jeden z najsilniejszych składników przeciwzmarszczkowych. Jej suplementacja może przynieść ogromne korzyści zdrowotne - między innymi wsparcie funkcji wzroku, czy wzmocnienie odporności.

Rola witaminy A w organizmie

Witamina A jest niezbędnym składnikiem dla naszego organizmu. Bierze udział między innymi w metabolizmie białek i hormonów, umożliwia dobre widzenie poprzez tworzenie rodopsyny w narządzie wzroku, wpływa na wzrost i rozwój organizmu, a także wykazuje działanie przeciwnowotworowe.

Właściwości przeciwnowotworowe

Witamina A ma właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu wpływa na wzrost i podział komórek nabłonków i zapobiega ich transformacji nowotworowej. Wykazuje działanie hamujące na nowotwory jamy ustnej, przełyku, jelit, dróg oddechowych, a także pęcherza moczowego. Niedobór witaminy A znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia raka, głównie płuc. Jednak należy podkreślić, że w przypadku palaczy, suplementacja karotenoidów może okazać się niebezpieczna ze względu na większą zachorowalność na raka płuc w tej grupie osób. Wykazano, że witamina A redukuję o połowę ryzyko powtórnego zachorowania na nowotwór piersi u kobiet w wieku premenopauzalnym. Najsilniejszym z karotenoidów o działaniu antynowotworowym jest likopen, który w dużych ilościach występuje w przetworach pomidorowych. Wpływa on na zmniejszenie ryzyka wystąpienia nowotworów przewodu pokarmowego, prostaty oraz szyjki macicy.

Zdrowe oczy, dobre widzenie

Witamina A wchodzi w skład rodopsyny, czyli barwnika wzroku, który znajduje się w pręcikach siatkówki oka i bierze udział w procesie widzenia. Dlatego właśnie typowym objawem niedoboru tej substancji jest tak zwana kurza ślepota objawiająca się słabszym widzeniem po zmroku.

Trądzik i przebarwienia

Witamina A w znacznym stopniu wpływa na regenerację naskórka, zmniejsza utratę wody z jego wierzchnich warstw oraz wzmacnia funkcję ochronną. Pobudza wytwarzanie elastyny i kolagenu, dzięki czemu skóra staje się jędrna i elastyczna. Nakładana w postaci kosmetyków zmniejsza i redukuje przebarwienia oraz wygładza drobne zmarszczki. Beta-karoten zmniejsza wrażliwość skóry na słońce i obniża ryzyko oparzeń słonecznych.

Gospodarka hormonalna

Witamina A jest niezbędna do syntezy hormonów, głównie kory nadnerczy, które odpowiedzialne są utrzymanie równowagi sodowo-potasowej w organizmie. Retinol doskonale wspomaga pracę tarczycy i produkcję jej hormonów. Ponadto działa przeciwalergicznie.

Odporność

Nie tylko pozytywnie wpływa na układ hormonalny, ale też odpornościowy. Dzięki swoim właściwościom chroni błonę śluzową jamy ustnej, gardła, nosa i płuc przed drobnoustrojami i zwiększa odporność całego organizmu.

Chroni przed miażdżycą

Witamina A chroni „zły” cholesterol LDL przed utlenowaniem, dzięki czemu nie przenika on niekontrolowanie przez ścianki naczyń krwionośnych i nie tworzy blaszek miażdżycowych w żyłach i tętnicach.

Źródła witaminy A

Aby uniknąć niedoboru, należy codziennie spożywać pokarmy bogate w witaminę A. Produkty naturalne odznaczają się o wiele lepszym wchłanianiem i działaniem niż syntetyczne, dlatego warto wiedzieć, gdzie występuje.

Najwięcej witaminy A znajdziemy w mleku i przetworach mlecznych, maśle, wątróbce, tranie i tłustych rybach morskich.

Natomiast źródłem beta-karotenu są przede wszystkim pomarańczowe i czerwone warzywa i owoce tj. marchew, dynia, pomidory, papryka, brzoskwinie, morele, bataty, mango, a także zielone warzywa - szpinak, sałata, jarmuż, brokuły i zielony groszek.

Objawy niedoboru

Niedostateczne spożycie wyżej wymienionych produktów lub zmniejszone wchłanianie substancji odżywczych np. w przebiegu niektórych chorób może prowadzić do niedoborów. Szczególnie narażeni na nie są między innymi alkoholicy, kobiety w ciąży, palacze i osoby starsze. Objawami niedoboru witaminy A są:

  • Sucha, szorstka skóra
  • Kruche, łamliwe i rozdwajające się paznokcie
  • Zmniejszony apetyt
  • Ciągłe zmęczenie
  • Trądzik
  • Skłonność do biegunek
  • Obniżona odporność
  • Zaburzenia wzroku
  • Nieregularne miesiączki

Co wspomaga wchłanianie witaminy A?

W przypadku niedoboru warto wiedzieć, z czym łączyć pożywienie bogate w witaminę A, aby poprawić jej wchłanianie, a są to produkty bogate w:

  • Cynk – ostrygi, mięso, wątróbka, kraby, sery żółte, kasza gryczana, jaja, ryż, ryby, pestki dyni, nasiona słonecznika
  • Selen – orzechy brazylijskie, ryby, drób, pszenica, grzyby, jaja
  • Witaminę E – nasiona słonecznika, dyni, sezam, migdały, orzechy włoskie, zarodki pszenicy, pestki winogron, oleje roślinne

Jednocześnie hamująco na jej wchłanianie mogą działać antykoncepcja hormonalna, nikotyna, leki sterydowe i obniżające cholesterol oraz alkohol.

Nadmiar witaminy A

Nie tylko niedobory są niebezpieczne. W przypadku nieprzemyślanej suplementacji witaminy A może dochodzić do przedawkowania i występowania nieprzyjemnych objawów hiperwitaminozy, a są to między innymi:

  • Zażółcenie skóry
  • Bóle głowy, zmęczenie
  • Powiększenie wątroby i śledziony
  • Nudności i wymioty
  • Bóle stawów
  • Nadpobudliwość
  • Drażliwość

Witamina A w kosmetyce

W produktach kosmetycznych występuje najczęściej w formie retinolu, który zwiększa produkcję kolagenu w komórkach skóry, co skutkuje wygładzeniem zmarszczek, zmniejszeniem porów, łagodzeniem objawów trądziku i rozjaśnieniem przebarwień. Witamina A jako przeciwutleniacz hamuje rozwój wolnych rodników, sprzyja równomiernemu rozmieszczeniu melaniny w skórze, zmniejsza procesy zapalne. Dzięki produktom z retinolem skóra odzyskuje młodość i promienny blask. Preparaty te nadają się do kuracji trądziku, zapalenia skóry i łojotoku. Wprowadzając witaminę A do swojej rutyny pielęgnacyjnej, należy jednak być niezwykle ostrożnym. Koniecznie należy używać codziennie krem z wysokim filtrem przeciwsłonecznym np. SPF50, nawet w pochmurne dni i zimą. Retinol wprowadza się stopniowo, zaczynając od niewielkich stężeń 2 razy w tygodniu. Początkowo może powodować podrażnienie i łuszczenie się skóry, jednak skóra w ciągu 2-3 miesięcy przyzwyczaja się do nowego składnika aktywnego i odwdzięcza się promiennym blaskiem i młodym wyglądem.

Źródło:

https://www.medonet.pl/

https://zywienie.abczdrowie.pl/

http://www.czytelniamedyczna.pl/

Kategorie